NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN QUY CHẾ DÂN CHỦ 

TRONG CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN VÀ CÔNG TY CỔ PHẦN

                                                                       

Trịnh Minh Kha

                                                                      Phó Chánh Văn phòng ĐUK DN


Ngày 28 tháng 7 năm 2007, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 87/2007/NĐ-CP ban hành Quy chế thực hiện dân chủ trong công ty cổ phần và công ty trách nhiệm hữu hạn. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã phối hợp với Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội ban hành Thông tư Liên tịch số 32/2007/TTLT - BLĐTB&XH-TLĐLĐVN, hướng dẫn tổ chức hoạt động của hội nghị người lao động trong công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn (CTy CP, Cty TNHH)nhằm phát huy quyền dân chủ trực tiếp của người lao động, tạo điều kiện để người lao động được biết, được tham gia ý kiến, được quyết định và giám sát những vấn đề có liên quan đến quyền, lợi ích, nghĩa vụ và trách nhiệm của người lao động.

Trong quá trình triển khai thực hiện, Đảng ủy Khối đã thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện quy chế dân chủ (QCDC), lãnh đạo các cấp ủy cơ sở thành lập Ban Chỉ đạo của đơn vị, trực tiếp triển khai việc xây dựng và thực hiện QCDC trong doanh nghiệp. Đối với các doanh nghiệp có vốn nhà nước hoặc được chuyển đổi từ doanh nghiệp nhà nước, việc triển khai thực hiện khá thuận lợi, do nhận thức và sự quan tâm, tạo điều kiện của cấp ủy, lãnh đạo doanh nghiệp, ý thức trách nhiệm người lao động. Do nhận thức được lợi ích của việc thực hiện QCDC, lãnh đạo doanh nghiệp đã phối hợp với công đoàn cơ sở triển khai thực hiện khá tốt việc xây dựng QCDC; hằng năm tổ chức Hội nghị người lao động công khai, dân chủ. Nhiều đơn vị thực hiện tốt việc công khai các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước và của công ty, nhất là những văn bản liên quan, trực tiếp đến lợi ích và đời sống hàng ngày của người lao động và những nội dung theo quy định như: 07 nội dung người quản lý doanh nghiệp phải công khai cho người lao động biết; 04 nội dung người lao động được tham gia ý kiến; 04 nội dung người lao động quyết định và 07 nội dung người lao động được giám sát, kiểm tra... Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp đã đổi mới công tác quản lý, điều hành, phương pháp giải quyết kịp thời những vấn đề bức xúc, nguyện vọng chính đáng của người lao động. Do thực hiện tốt QCDC ở cơ sở, đã tạo động lực, động viên được người lao động hăng say, sáng tạo, tự giác, trách nhiệm và xây dựng được tình cảm gắn bó đối với doanh nghiệp.

Tuy nhiên, những công ty TNHH, công ty cổ phần mới thành lập có quy mô vốn nhỏ, lao động ít thì việc thành lập và hoạt động của tổ chức công đoàn gặp nhiều khó khăn. Đặc biệt trong điều kiện nền kinh tế đang khó khăn vì vậy nhiều doanh nghiệp chỉ lo cho việc sản xuất kinh doanh, chưa quan tâm, hoặc né tránh việc thực hiện, do đó, hiệu quả thực hiện quy chế dân chủ còn hạn chế. Nhất là ở những doanh nghiệp chưa có tổ chức công đoàn thì hầu như không triển khai thực hiện Quy chế dân chủ theo quy định của Chính phủ.

Từ thực tế triển khai, việc thực hiện QCDC ở cơ sở trong những doanh nghiệp tư nhân còn những hạn chế chủ yếu như:

Công tác tổ chức học tập quán triệt Nghị định số 87/2007/NĐ-CP và Thông tư liên tịch số 32 ở một số đơn vị chưa đảm bảo, mang tính hình thức, làm cho xong việc, vì vậy nhận thức và trách nhiệm về dân chủ và phát huy dân chủ trong đơn vị chưa thật đầy đủ. Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp cho rằng việc xây dựng và thực hiện QCDC là việc của công đoàn, nên không trực tiếp tham gia tập huấn, mà thường chỉ có Chủ tịch Công đoàn và cán bộ các phòng, ban của doanh nghiệp tham dự. Vì vậy, một số chủ doanh nghiệp nhận thức không đầy đủ tầm quan trọng và sự cần thiết xây dựng và thực hiện QCDC trong công ty; không thấy được việc thực hiện dân chủ chính là xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ tại doanh nghiệp, từ đó góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển, cạnh tranh thắng lợi.

Công tác chỉ đạo của các cấp ủy Đảng cấp doanh nghiệp chưa kiên quyết, cụ thể; việc kiểm tra nhắc nhở chưa thường xuyên; hoạt động của Ban Chỉ đạo thực hiện QCDC các cấp chưa hiệu quả. Nhiều nội dung về chế độ chính sách trực tiếp liên quan tới người lao động không được công khai như: tiền lương, tiền thưởng, ăn ca, bảo hộ lao động, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp là nguyên nhân của những bức xúc dẫn đến đình công, ngừng việc tập thể.

Một số doanh nghiệp tổ chức Hội nghị người lao động thường kết hợp với các hội nghị khác như hội nghị tổng kết năm, đại hội cổ đông thường niên; nội dung hoạt động Hội nghị người lao động còn sơ sài nặng về hình thức. Thời gian tổ chức Hội nghị chưa tuân thủ theo đúng quy định hiện hành.

Để nâng cao hiệu quả thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trong doanh nghiệp tư nhân, trong thời gian tới cần tập trung những nhiệm vụ sau:

Một là, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cả người lao động và người sử dụng lao động về dân chủ và quy chế thực hiện dân chủ trong CTY CP, CTY TNHH, tổ chức quán triệt sâu rộng nội dung Nghị định số 87/2007NĐ-CP của Chính phủ, Thông tư liên tịch 32 để cán bộ, đảng viên, nhân viên và người lao động nắm vững quan điểm, nội dung, yêu cầu của việc xây dựng và thưc hiện QCDC từ đó tự giác, gương mẫu thực hiện và tuyên truyền vận động mọi nguời thực hiện.

Hai là, tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, công tác tổ chức thực hiện của người sử dụng lao động và sự chung tay của các tổ chức chính trị - xã hội trong doanh nghiệp. Đối với các cấp uỷ Đảng, trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Quy chế dân chủ ở CTY CP, CTY TNHH phải kịp thời đề ra các chủ trương, nghị quyết, chương trình, kế hoạch để thực hiện Quy chế dân chủ; thường xuyên tổ chức kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện. Xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở CTY CP, CTY TNHH phải gắn với cuộc vận động xây dựng và chỉnh đốn Đảng, cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh".

Ba là, tiếp tục củng cố, kiện toàn, nâng cao hiệu quả, chất lượng hoạt động của Ban chỉ đạo các cấp về xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ trong các CTY CP, CTY TNHH rà soát, bổ sung quy chế hoạt động của Ban chỉ đạo thực hiện Quy chế dân chủ phù hợp với điều kiện của từng đơn vị; định kỳ sơ kết, tổng kết, bổ sung chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp phù hợp với tình hình thực tế, nâng cao chất lượng, hiệu quả việc thực hiện Quy chế dân chủ ở từng đơn vị.

Bốn là, phát huy hơn nữa vai trò của công đoàn các cấp, nhất là vai trò của công đoàn cơ sở trong tuyên truyền vận động và giám sát, kiểm tra việc xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở mỗi đơn vị. Đa dạng hóa hình thức tuyên truyền sao cho phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh của từng đơn vị. Nâng cao năng lực Ban Chấp hành công đoàn cơ sở để có đủ kỹ năng tham gia xây dựng và tổ chức thực hiện QCDC, nhất là kỹ năng tổ chức hoạt động của Hội nghị người lao động. Nâng cao trách nhiệm của công đoàn cơ sở trong kiểm tra, giám sát công tác xây dựng và thực hiện QCDC. Hằng năm BCH công đoàn cần có báo cáo kiểm điểm, đánh giá trách nhiệm của mình trong việc xây dựng và thực hiện QCDC.

Để xây dựng và thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở CTY CP, CTY TNHH phải tạo được sự thống nhất, triển khai đồng bộ của tất cả các tổ chức trong từng đơn vị; đặc biệt coi trọng vai trò lãnh đạo của các cấp uỷ./.